Ud fiyatları,Ud,Akort,Ud taksimi,Ud dersleri,Ud çalma,Musiki Makamları,Makamlar,Türk müziği makamları
2 sene önce bakkalgrup tarafından yazıldı, kez görüntülendi ve hiç yorum yapılmadı.

Ud Sesi Oluşumu/Doğal Frekansı/Ses Fiziği

Ud sesinin oluşumu

Mızrabın tele vuruşuyla oluşan titreşim enerjisi büyük eşik vasıtasıyla ses tablasına aktarılır. Titreşimin ulaştığı ses tablası tekne(gövde) içindeki havayı etkiler ve böylece ses dalgaları oluşur. ses dalgaları tekne çeperlerine çarparak değişik açılarda yansırlar. Tüm bunların sonucu olarak ses dalgaları büyüyerek, kulağımızla duyabildiğimiz bir şiddete ulaşır ve ud sesi oluşur.

Ses tablasının ortasında bir büyük, iki küçük daire biçimindeki delikler kafeslerle kapatılmıştır. Gövdede oluşan ses dalgaları, bu kapakların süslenmiş deliklerinden dışarı çıkarken kafes deseninin biçimi (motiflerin sık yada seyrek oluşu) çıkan sesi etkiler.

Ud’un doğal frekansı

Udun içinde dolaşan havanın ve udun imal edildiği ağacın yapı olarak kendilerine özgü doğal frekansları bulunur. Bu frekansları belirleyen bir takım faktörler şunlardır: gövdenin içindeki havanın hacmi, kullanılan ağaçlar ve yapım tekniği. yeterli volüm ve rezonans sağlanması için Udun doğal frekanslarının çalınan ses aralığında olması gerekir. Aksi halde udun sesi güçlü ve güzel çıkmaz. Doğal frekanslar udun ses alanına dahilse, ses kalitesini şu iki özellik belirler:

1.Seçici rezonatör: Bu özelliğe sahip olan bir udda,  sadece belli bir frekanstaki sesler aşırı yükselir, diğerleri  zayıf  kalır.

2 Seçici olmayan rezonatör: Bu özellikteki udlarda tek bir ses değil  bir frekans aralığınıdaki sesler yükseltilir. Eğer bu aralık, udun ses   aralığına denk geliyorsa uddaki tüm sesler güçlü ve uzun süreli olur. Geçmişteki usta isimlerin deneyerek öğrenme yoluyla  yaptıkları enstrümanlar incelenecek olursa, son bahsettiğimiz özelliği taşıdıkları görülür.

Ses tablası ve balkonlar

ses tablası ve balkon sistemi, udun ses şiddeti, tonu ve rezonansında en çok etkili olan bölümlerdir. Bu kısımların inceliği ya da kalınlığı, hangi ağaçtan yapıldığı ve uygulanış teknikleri udun sesinde belirleyici olacaktır.

Göğüs bölümü ve balkon sistemi ince tahtadan yapılmış olan udların sesi yüksektir;  fakat bununla beraber ses tonu ve süresi bakımından yetersiz kalırlar. Eğer ses tablası fazla ince olursa, telin titreşimiyle açığa çıkan enerji,  tekne içindeki havaya çok hızlı aktarılır. Bu nedenle mızrabın tele vurmasıyla oluşan ses patlama şeklinde ortaya çıkar ve kısa süreli olur.

Balkon ve göğüs sistemlerinin çok kalın tahtadan yapılması da doğru değildir. Çünkü ses tablasındaki titreşim çok az olacağından ortaya çıkan sesin şiddeti düşük olacaktır.

İyi bir udda bu ikisi arasındaki hassas denge kurulmuş olmalıdır.

Gövde

Ud gövdesinin çıkan ses üzerinde iki şekilde etkisi bulunur:

1. yapımda kullanılan ağaçlar: ud gövdesinin yapımında kullanılan ağaçların ses üzerindeki etkileri, ses tablası kadar belirleyici olmasa da, bu konuyla ilgili tahminlerde bulunmak zor değildir. Sert bir ağacın gövde içinde yapacağı yankının şiddeti yüksektir. Bu durumun sesi yükselteceğini tahmin etmek olağandır.

2. Gövdenin yapısı : udun doğal frekansını belirlediğinden ötürü ud gövdesinin şekli, iç hacmi sesi etkiler. Ayrıca yansımaların oluştuğu udun bu kısmında, gövde kalıbının yapısı önem kazanıyor. Manol udlarının gövdesini inceleyecek olursak basık, sağ ve sol yarıları farklı açılarda olan bir yapısı olduğunu görürüz. Böyle itinaylı tasarlanmış olan kalıp, Manol’un gövdeye ne kadar önem verdiğinin göstergesidir.

Cila

Ud üzerinde kullanılan cila, doğal frekansı etkilediğinden udun sesinde etkili olur. Gomalak (el cilası) sesi bozmayan organik bir cila olmasına karşın, uygulama süresinin uzun sürmesi nedeniyle artık kullanımı yaygın değil. Doğru bir şekilde kullanıldığında vernik el cilasına tercih edilebilir. İnce bir tabaka halinde uygulandığında udun sesini fazla etkilemeyen vernik, parlaklığıyla uda hoş bir görünüm katar. Polyester, sert ve esnek olmayan bir malzemedir. teknede kullanılan ağacın özelliğini kapatır, ve udun ağır olmasına neden olur.

 

http://www.emirudlari.com/ adresinden alıntı yapılmıştır

Share and Enjoy

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Yazar : bakkalgrup
Benzer Yazılar
Yorumlar


Bu sitede yayınlanan yazılar kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz.Tüm hakları saklıdır.
Tema : Sipsi v1
BU KONULARA DA GÖZ ATABİLİRSİNclose
Copy Protected by Chetans WP-Copyprotect.
Email
Print